Câu chuyện vùng Đông Nam Bộ

Hiện mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ hàng năm của vùng Đông Nam Bộ đạt khoảng 738.989,2 tỷ đồng (chiếm gần 36,9% tổng mức bán lẻ và dịch vụ toàn quốc). Những năm qua, đây là vùng không ngừng phát triển chuỗi hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích, đây là loại hình phân phối hiện đại và ngày càng trở thành nơi mua sắm chủ yếu của hầu hết người tiêu dùng.

Tuy nhiên, theo đại diện các tỉnh thuộc miền Đông Nam Bộ, tình trạng dân cư không tập trung, mức thu nhập không đồng đều giữa các vùng đang gây khó khăn trong việc thiết lập hệ thống phân phối. Tại tỉnh Tây Ninh, rà soát, đánh giá mạng lưới thương mại trên địa bàn cho thấy hệ thống phân phối đang bị “cắt khúc”, làm cho việc cung ứng hàng hóa và tiêu thụ sản phẩm công nghiệp, nông nghiệp, đặc biệt là ở khu vực nông thôn còn rất hạn chế, trong khi đây là nơi vừa tiêu thụ sản phẩm vừa cung ứng nguyên liệu cho sản xuất.

Ông Nguyễn Quang Chánh- Phó Giám đốc Sở Công Thương, tỉnh Bình Phước, cho biết mặc dù đã có nhiều giải pháp để giảm thiểu sự hạn chế trong việc tiếp cận các sản phẩm hàng Việt có chất lượng tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa thông qua doanh nghiệp phân phối, nhưng thực sự hệ thống phân phối địa phương phát triển chưa bền vững. Bên cạnh đó, mức tác động và việc thụ hưởng từ các hoạt động trong khuôn khổ Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” trên địa bàn tỉnh chỉ mới tập trung ở khu vực thành thị và trung tâm.

Qua kinh nghiệm trong nhiều năm triển khai mở rộng thị trường nông thôn, một số nhà sản xuất và doanh nghiệp bán lẻ, cho biết, doanh nghiệp gặp khó khăn lớn nhất ở khâu tìm kiếm và tiếp cận các đại lý phân phối hoặc một số nơi có hệ thống phân phối rời rạc, yếu kém. Việc giải quyết các thủ tục hành chính như cấp giấy phép kinh doanh, thuê đất…tại các địa phương chưa thông thoáng cũng góp phần hạn chế trong thu hút đầu tư của doanh nghiệp.

Theo kết quả một nghiên cứu mới đây của Trung tâm Nghiên cứu Kinh doanh và Hỗ trợ Doanh nghiệp (BSA) về thị trường Đông Nam Bộ, tình hình suy yếu của hệ thống phân phối nội địa tại một số tỉnh sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng tiêu thụ hàng hóa sản xuất trong nước.

Cần nỗ lực liên kết

Đại diện Trung tâm xúc tiến Thương mại, tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho biết, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa “3 nhà”: nhà sản xuất, nhà bán lẻ với nhà phân phối trong việc đưa hàng hóa đến từng địa bàn nông thôn, chiếm lĩnh thị trường. Riêng đối với Chương trình hàng Việt về nông thôn, các tỉnh nên giới thiệu doanh nghiệp tỉnh mình tham gia những hoạt động của tỉnh khác để quảng bá sản phẩm, đa dạng hóa mặt hàng, thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng; đồng thời tìm kiếm thị trường, mở rộng kênh phân phối.

Việc tăng cường khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ triển khai các cửa hàng tiện ích là giải pháp hữu hiệu để phát triển hệ thống phân phối tại địa bàn nông thôn. Do đó, theo ông Lê Quang Nhành- Phó Giám đốc Sở Công Thương, tỉnh Đồng Nai, các địa phương nên tạo cơ hội thuận lợi cho những đơn vị kinh doanh xây dựng các khu bán hàng theo hình thức hiện đại, văn minh như siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi…

Đồng thời, các sở, ngành địa phương phải thúc đẩy sự phối hợp giữa các doanh nghiệp ở những tỉnh, thành lân cận để xây dựng vùng sản xuất, khu sản xuất phụ trợ để phục vụ cho nhà sản xuất, góp phần giảm chi phí sản xuất, năng tính cạnh tranh cho sản phẩm.

Ở quan điểm của nhà đầu tư, kinh doanh bán lẻ, ông Nguyễn Thành Nhân- Phó Tổng Giám đốc Sài Gòn Co.op cho rằng, tuy vùng Đông Nam Bộ có lợi thế về các khâu vận chuyển, cung ứng và tìm nhà cung cấp hơn những nơi khác, nhưng để thu hút hiệu quả các nhà bán lẻ, địa phương cần hình thành hệ thống cơ sở hạ tầng tốt, đơn giản hóa thủ tục hành chính và hỗ trợ, phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp.

Mỹ Phương