Không những chỉ tiêu tuyển sinh không được tăng mà một số trường ngoài công lập có một số ngành bị đình chỉ tuyển sinh khiến cho những nhà quản lý trường không khỏi đau đầu.

"Người ăn không hết, kẻ lần không ra"

Theo số liệu vừa được một số trường công bố, năm 2012, nhiều trường thành lập ngành mới, cụ thể ĐHQG Hà Nội có thêm ngành mới: Dược học và Bác sỹ đa khoa; Học viện Báo chí và Tuyên truyền: Công tác xã hội và quản lý Nhà nước; ĐH Mỏ- Địa chất: Hệ thống điện, Xây dựng dân dụng, Xây dựng hạ tầng cơ sở, Kỹ thuật môi trường...

Không chỉ mở thêm ngành, nhiều trường hút thí sinh bằng cách xin tăng chỉ tiêu tuyển sinh so với năm 2011, cụ thể: năm 2012, ĐH Luật Hà Nội dự kiến tăng 100 chỉ tiêu; ĐH Cần Thơ dự kiến tăng 700 chỉ tiêu; ĐH Y Dược Cần Thơ dự kiến tăng 200 chỉ tiêu, ĐH Tây Bắc dự kiến tăng 250 chỉ tiêu; ĐH Thủy Lợi dự kiến tăng 305 chỉ tiêu...

Quy định của Bộ GD-ĐT, căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên của mình, các trường tự xác định chỉ tiêu tuyển sinh, chỉ tiêu có thể tăng so với năm trước (tối đa tăng lên 10%), cũng có thể giảm hay giữ nguyên. Đối với trường công lập, thì việc tăng chỉ tiêu là chuyện hết sức bình thường, nhưng với các trường dân lập, thực tế mà họ vấp phải là chỉ tiêu ngày càng giảm, cá biệt một số ngành, một số trường bị đình chỉ tuyển sinh, đứng trước nguy cơ đóng cửa trường. Chuyện tăng chỉ tiêu chỉ thực sự quá hiếm hoi, chỉ rơi vào một vài trường tốp đầu.

Năm 2012, ĐH Văn Hiến, ĐH Đông Đô, CĐ Công nghệ thông tin TP. HCM bị đình chỉ tuyển sinh, bên cạnh đó là 12 ngành của 4 trường bị dừng tuyển sinh như: ĐH Chu Văn An, ĐH Lương Thế Vinh, ĐH Nguyễn Trãi và ĐH Kiến Trúc Đà Nẵng.

Thêm vào đó là việc các trường bị giảm chỉ tiêu tuyển sinh trong năm nay như khi không đảm bảo các quy định về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên: ĐH Văn Lang, tuyển mới 2.000 chỉ tiêu, giảm gần 400 chỉ tiêu so với 2011, ĐH Chu Văn An giảm chỉ tiêu tuyển sinh từ 1.400 xuống còn 1.000 chỉ tiêu; ĐH Thành Tây, giảm 200 chỉ tiêu so với 2011.

Từ thực tế trên, rõ ràng tồn tại một nghịch lý là đại học công lập ngày càng phình ra, dân lập  thì ngày càng teo lại.

"Báo cáo thật thì không thể tuyển đủ thí sinh"

Phát biểu về điều này, GS Trần Hồng Quân- Chủ tịch Hiệp hội Các trường ĐH, CĐ ngoài công lập cho biết: Các trường công lập được thành lập lâu hơn so với các trường dân lập, do đó họ có nhiều lợi thế về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên. Việc được Bộ giao tăng chỉ tiêu tuyển sinh là điều hoàn toàn dễ hiểu. Điều này cũng xuất phát từ sự bao cấp của Nhà nước dành cho các trường công.

Tuy nhiên, với các trường dân lập, hiện nay dư luận xã hội đôi lúc, đôi khi nhìn nhận một cách chưa thật đúng đắn. Họ coi hệ thống trường ngoài dân lập như "hiện tượng bất đắc dĩ". Nhiều người mặc nhiên cho rằng, học trường công là tốt, trường tư là dở. Trong quy luật phát triển kinh tế thị trường, những hiện tượng mới chưa được khẳng định thì bao giờ cũng bị "chống đối", cũng giống như thực tế các trường ngoài công lập hiện nay đang gặp phải.

Chúng ta phải thừa nhận một điều, do mới thành lập nên những điều kiện về cơ sở vật chất đội ngũ giảng viên của các trường dân lập còn nhiều hạn chế so với trường công. Tuy nhiên, hạn chế trên hoàn toàn có thể khắc phục được nếu các trường có thời gian, được đầu tư, phát triển một cách nghiêm túc, đúng hướng.

Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Quốc hợp- Trưởng Phòng Đào tạo- ĐH Văn Hiến bức xúc: Các trường dân lập chịu rất nhiều "thiệt thòi" so với các trường công lập. Trong khi các trường công có quá nhiều ưu thế để phát triển, cả về thời gian, về đầu tư của Nhà nước thì các trường dân lập mới "chân ướt chân ráo" thành lập nhưng bị đòi hỏi phải "ngang nhau" về chất lượng. Điều này thực sự không công bằng, sân chơi mà Bộ tạo ra không bình đẳng.

Do phải tự thu, tự chi nên việc đầu tư cơ sở vật chất là điều vô cùng khó khăn với các trường dân lập. Bên cạnh đó, khi xác định chỉ tiêu tuyển sinh cho mỗi trường, Bộ chỉ căn cứ vào hai tiêu chí là đội ngũ giảng viên/ sinh viên và hệ thống cơ sở vật chất mà không có tính toán thêm các yếu tố khác. Chỉ tính riêng việc tính toán tỷ lệ giảng viên/ sinh viên, Bộ cũng thực hiện một cách không đồng nhất.

Có giai đoạn thì tỷ lệ giảng viên là tính cả giảng viên thỉnh giảng và giảng viên cơ hữu, có giai đoạn chỉ tính giảng viên cơ hữu. Chuyện không đồng nhất này đã gây rất nhiều khó khăn cho các trường dân lập có thời gian phát triển quá non trẻ.

Không phải chỉ những trường công mới nhìn nhận về bất bình đẳng này, ngay cả một lãnh đạo phòng của trường công lập cũng có cái nhìn "thông cảm" với các trường dân lập. Ông Nguyễn Công Tiệp- Trưởng Phòng đào tạo- ĐH Nông nghiệp Hà Nội cho biết: So với trường công lập, hệ thống các trường dân lập còn tồn tại quá nhiều hạn chế, thể hiện ở số lượng giảng viên ít, trình độ giảng viên chưa cao, cơ sở vật chất chưa đảm bảo. Vậy nên khi xác định chỉ tiêu tuyển sinh, nếu chỉ căn cứ vào những điều trên, việc trường dân lập dần thu hẹp quy mô đào tạo là điều khó tránh.

Trái ngược hoàn toàn với những phân tích đưa ra ở trên về việc có điều kiện thì được tuyển nhiều, không có điều kiện thì tuyển ít, ông Lê Thanh Bình- Hiệu trưởng Cao đẳng Công thương TP Hồ Chí Minh cho biết: Hiện nay tồn tại một thực tế là nhiều trường không có điệu kiện thu hút sinh viên thì lại có chỉ tiêu tuyển sinh cao. Ngược lại nhiều trường có đủ điều kiện để tuyển sinh thì lại không được giao chỉ tiêu.

"Tuy nhiên, khi các trường báo cáo Bộ về cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên, nếu trường nào cứ làm đúng quy trình, báo cáo đúng sự thật thì sẽ không thể tuyển đủ được chỉ tiêu", ông Lê Thanh Bình thành thật.

Dương Ngân