(HQ Online)- Với mục tiêu tạo thuận lợi cho hoạt động XNK và đảm bảo hiệu quả quản lí Nhà nước về hải quan, dự thảo Thông tư mới về thủ tục hải quan điện tử (TTHQĐT) do Tổng cục Hải quan xây dựng để trình Bộ Tài chính ban hành đã có sự điều chỉnh so với Thông tư 222/2009/TT-BTC cho phù hợp với thực tế.
Thông tư dành riêng một chương để đưa ra những quy định chung về TTHQĐT. Đây cũng được xem là chương “đồ sộ” nhất trong Thông tư mới với 17 điều (tổng thể dự thảo Thông tư gồm 8 chương, 54 điều). Chương này quy định những vấn đề chung về TTHQĐT như hồ sơ hải quan; khai hải quan điện tử; việc sửa chữa, bổ sung tờ khai…
Tại Hội nghị đóng góp ý kiến vào dự thảo Thông tư vừa được tổ chức tại Hà Nội, các vụ, cục chức năng thuộc Tổng cục Hải quan, đặc biệt là 20 cục hải quan địa phương đang thực hiện đã có sự đồng thuận rất lớn với thay đổi này.
Một trong những thay đổi được xem là lớn nhất tại dự thảo Thông tư mới về TTHQĐT là quy định đối tượng thực hiện (quy định tại Điều 2 về phạm vi áp dụng). Đơn vị soạn thảo dự kiến bỏ một số quy định không phù hợp với thực tế, do đó, đối tượng thực hiện sẽ rút gọn còn 10 loại hình XNK so với 11 loại hình quy định trong Thông tư 222 hiện nay. Cụ thể, dự kiến bỏ quy định đối với loại hình hàng hóa đưa vào đưa ra kho ngoại quan, do chưa được triển khai thí điểm trên thực tế.
Ngoài ra, nội dung đối với hàng hóa XNK thực hiện hợp đồng đặt gia công tại nước ngoài quy định tại Thông tư 222 nhưng chưa triển khai thí điểm trên thực tế cũng không đưa vào Thông tư lần này. Trong khi đó, thủ tục với DN ưu tiên đã được quy định, hướng dẫn tại Thông tư 63/2011/TT-BTC và Thông tư 105/2011/TT-BTC của Bộ Tài chính nên không đưa vào.
Lí giải cho sự thay đổi trên, ông Trần Quốc Định - Phó trưởng Ban Cải cách hiện đại hóa hải quan (Tổng cục Hải quan), đại diện đơn vị soạn thảo cho biết, phạm vi áp dụng của Thông tư mới hẹp hơn Thông tư 222 được xác định dựa vào mục tiêu xây dựng và ban hành Thông tư mới theo hướng đưa ra những quy định, hướng dẫn cụ thể.
Thông tư chỉ hướng dẫn việc thực hiện thủ tục hải quan bằng phương thức điện tử, các nội dung khác đã quy định tại các văn bản cấp tương đương nhưng có thể áp dụng chung cho cả TTHQĐT và thủ tục hải quan truyền thống mà không ảnh hưởng đến việc thực hiện TTHQĐT thì không quy định tại Thông tư này (như: trị giá hải quan, tính thuế, sở hữu trí tuệ, kiểm tra sau thông quan, phúc tập hồ sơ, DN ưu tiên …).
Ngoài ra, “Thông tư cũng không quy định những nội dung chưa thực hiện trong giai đoạn thí điểm TTHQĐT hoặc đang thực hiện thí điểm mà chưa có kết quả tổng kết, đánh giá (như E - manifest, E-payment), đã thực hiện thí điểm nhưng không mang lại hiệu quả hoặc chưa đảm bảo quản lí hải quan trong điều kiện hiện tại, những nội dung trái với quy định tại Dự thảo Nghị định TTHQĐT” - ông Định nhấn mạnh.
Ngoài việc loại bỏ những điều không phù hợp, dự thảo Thông tư cũng đưa ra những quy định mới so với Thông tư 222. Đáng chú ý là quy định về Hệ thống xử lí dữ liệu điện tử hải quan (quy định tại Điều 6 trong dự thảo). Điều 6 quy định về: Nguồn thông tin đầu vào của hệ thống xử lí dữ liệu điện tử hải quan (hồ sơ hải quan điện tử, trao đổi thông tin điện tử với các bên liên quan); các đối tượng được kết nối xử lí thông tin với Hệ thống xử lí dữ liệu điện tử hải quan… Theo đại diện đơn vị soạn thảo, việc xuất hiện điểm mới này nhằm hướng dẫn cụ thể Khoản 3 Điều 14 Nghị định về TTHQĐT, đồng thời kế thừa Quyết định 3129/QĐ-TCHQ của Tổng cục Hải quan về quy chế quản lí và sử dụng Hệ thống thông tin phục vụ TTHQĐTû…
Tổng cục Hải quan đang gấp rút hoàn thiện dự thảo Thông tư mới về TTHQĐT để trình Bộ Tài chính ban hành (dự kiến vào tháng 7-2012) nhằm kịp thời hướng dẫn thi hành Nghị định về TTHQĐT khi Nghị định này được Chính phủ ban hành và có hiệu lực, đồng thời đáp ứng được yêu cầu thực tế của việc thực hiện TTHQĐT hiện nay.
Thái Bình