Chất vấn Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Có hay không chạy dự án?

Tái cơ cấu- tiền ở đâu?

ĐB Chu Sơn Hà (Hà Nội) đặt câu hỏi đối với Bộ trưởng Bùi Quang Vinh về nguồn lực để thực hiện tái cấu trúc kinh tế và phải tính toán xem tổng nhu cầu nguồn lực tái cơ cấu là bao nhiêu, lấy ở đâu?

Bộ trưởng cho biết, quan điểm của Bộ là chủ yếu các DN nhà nước và ngoài Nhà nước đều phải tự bỏ ra, dùng nguồn lực tái cơ cấu lại để nâng cao năng lực cạnh tranh.

“Nhà nước sẽ không bỏ ra một gói cụ thể nào để hỗ trợ mà quan trọng là Nhà nước có chính sách định hướng các thành phần kinh tế chuyển đổi theo hướng tái cơ cấu này. Ví dụ như chuyển từ đầu tư công nghệ kém, lạc hậu, năng suất thấp chuyển sang cái năng suất cao, vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nhà nước phải có chính sách ưu đãi, như thế sẽ có những cái lợi nhất định và DN sẽ làm. Bên cạnh đó, sẽ miễn giảm, ưu đãi, hỗ trợ công nghệ nguồn… Tôi nghĩ rằng đến điểm này, chúng ta chọn lựa vấn đề chính yếu cốt lõi, chọn trọng tâm chứ không chọn tất cả các lĩnh vực để tính chi phí”, Bộ trưởng Vinh nói.

Theo Bộ trưởng, trên thực tế, Chính phủ đã có 4 dự án thành phần (tái cấu trúc đầu tư công, tái cấu trúc hệ thống tài chính, chứng khoán và tái cấu trúc DNNN). Những dự án này có thể tính được tiền để tái cấu trúc nhưng chưa tính được cụ thể. Vì đây là đề án tổng thể, định hướng quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc, sau khi QH có ý kiến, Chính phủ sẽ hoàn thiện, giao các bộ, ngành, địa phương hoàn thành dự án thành phần để thực hiện.

Sửa cơ chế, giám sát chặt DNNN

Về ý kiến ĐB Lê Thị Nga (Thái Nguyên) về theo dõi, giám sát các TĐ, TCT, không phát hiện được sai phạm, Bộ có trách nhiệm gì trong chuyện này, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh cho biết, những dự án đầu tư, các quy định đều rất chặt chẽ về trách nhiệm của DN. DN có dự án tự chịu trách nhiệm về các dự án này, quyền quyết định thuộc thẩm quyền của các TĐ, TCT. Tuy nhiên, về những vụ việc cụ thể, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh thừa nhận Bộ cũng không nắm được cụ thể do cơ chế hiện nay còn bất cập.

Để khắc phục tình trạng này, Bộ được Thủ tướng Chính phủ giao cho sửa đổi Nghị định 132/2005/NĐ-CP về thực hiện các quyền và nghĩa vụ của chủ sở hữu Nhà nước đối với công ty Nhà nước. Bộ đã thực hiện, trình Chính phủ để sớm ban hành Nghị định này.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ đã giải đáp thắc mắc của một số đại biểu liên quan đến việc xây dựng các luật, nghị định, các quy chế để quản chặt các Tập đoàn, TCT Nhà nước. Bộ trưởng cho biết, trong phạm vi chức năng của Bộ Tài chính, Bộ đã tham mưu trình Chính phủ ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật và sắp tới sẽ ban hành một loạt các nghị định, quy chế để thực hiện giám sát, quản lý tài chính, thực hiện giám sát đối với các DNNN như: Nghị định về quản lý đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước tại doanh nghiệp; Nghị định về tổ chức hoạt động của Công ty đầu tư kinh doanh vốn Nhà nước SCIC; Quy chế giám sát tài chính và đánh giá hiệu quả hoạt động đối với doanh nghiệp do nhà nước làm chủ sở hữu và doanh nghiệp có vốn Nhà nước...

Về giám sát hoạt động Tập đoàn, TCT Nhà nước, Bộ trưởng Vương Đình Huệ cho biết, trong báo cáo của Thanh tra Chính phủ về Vinalines đầu tư không hiệu quả là trách nhiệm của Chủ tịch tập đoàn và các giám đốc đơn vị thành viên, không có trách nhiệm của Bộ Kế hoạch và Đầu tư và Bộ Tài chính.

Tuy nhiên, hiện chúng ta còn lúng túng tách bạch quyền quản lý nhà nước và Chủ sở hữu vốn. Trong đề án tái cấu trúc DNNN, Bộ Tài chính đã đề nghị thành lập Tổng cục quản lý giám sát doanh nghiệp, chịu trách nhiệm tổng hợp, phân tích, theo dõi đánh giá hoạt động của các tập đoàn, TCT nhà nước. Sắp tới, khi các Nghị định, Quy chế trên được ban hành, DNNN sẽ được giám sát theo 3 tầng: nội bộ tập đoàn, chủ sở hữu và cơ quan quản lý nhà nước.

Sai đến đâu xử lý đến đó

Chậm trễ trong bố trí vốn đầu tư 2012, vốn chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2011-2015, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh cho biết nguyên nhân là do công tác thẩm định chặt chẽ. Bộ trưởng cũng thừa nhận chậm là có khuyết điểm, nhưng Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư trong năm nay thay đổi cách giao Chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó đẩy mạnh phân cấp giao quyền cho địa phương để đầu tư hiệu quả hơn.

Trước thắc mắc của ĐB Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) về 3 dự án ODA do Đan Mạch ngừng tài trợ, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh thừa nhận, đúng là việc xảy ra về 3 dự án này do 2 Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quản lý. Đáng tiếc sự việc xảy ra ngay trước thềm Hội nghị nhóm các nhà tài trợ cho Việt Nam. Tuy nhiên, với trách nhiệm của Bộ, ngay khi có thông tin, Bộ đã và đang rà soát với quan điểm vi phạm đến đâu xử lý nghiêm minh đến đó để lấy lại niềm tin cho nhà tài trợ. “Chúng tôi đã làm hết sức trách nhiệm và trước Hội nghị CG,130 nhà tài trợ không có thêm ý kiến gì về vấn đề này!”.

Trả lời ĐB về có hay không chuyện chạy dự án, nếu có thì có giải pháp nào dẹp được, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nói: “Nếu tôi bắt được tôi đã kỷ luật rồi. Nói không có thì tôi cũng không tin. Quan trọng là quản lý làm sao để không có cơ hội thực hiện việc này. Tới đây, Bộ chỉ tham mưu cho Chính phủ quy định quy chế định mức về nguyên tắc tắc phân bổ, sau đó giao cho các bộ, địa phương để trong phần vốn đó, các bộ, địa phương tự quyết."

Minh Anh