Chống buôn lậu ở Hải quan Kiên Giang: Phía sau sự bình lặng!

Dùng ô tô tải nhẹ để buôn lậu!

Rạng sáng 20-3, lực lượng kiểm soát thuộc Đội Kiểm soát Hải quan phát hiện 1 xe ôtô tải mang biển số: 63C-00997 tại khu vực biên giới tại đường chùa, ấp Xà Xía, xã Mỹ Đức, thị xã Hà Tiên đang vận chuyển 2 tấn tôm thẻ ướp đá. Ông Dương Văn Nam, ngụ tại KP 4, phường Đông Hồ, thị xã Hà Tiên, tỉnh Kiên Giang khai nhận mua số tôm này ở Campot- Campuchia chở về Việt Nam theo đường vòng cánh gà cửa khẩu, không làm thủ tục hải quan, không có giấy tờ chứng minh nguồn gốc hợp pháp. Đội Kiểm soát Hải quan đã lập biên bản để tiếp tục làm rõ, trị giá lô hàng khoảng 100 triệu đồng.

Trước đó, Đội Kiểm soát Hải quan cũng đã phát hiện xe ôtô tải mang biển số 63L-5065 chạy với tốc độ cao nên đã phối hợp truy đuổi từ Thạch Động xã Mỹ Đức đến ngã ba Cây Bàng, xã Thuận Yên mới dừng được phương tiện để kiểm tra. Trong xe phía trên là các bao tải phế liệu, phía dưới là các bao tải chứa gỗ nên lực lượng kiểm soát yêu cầu lái xe đưa phương tiện về trụ sở Đội Kiểm soát Hải quan. Qua kiểm tra, tang vật là 339 lóng gỗ trắc (1,6 khối) đã qua xử lý,  trị giá gần 70 triệu đồng.

Gỗ trắc nhập lậu do Đội Kiểm soát hải quan, Cục Hải quan Kiên Giang bắt giữ

Đối với mặt hàng gỗ, ngoài việc vận chuyển lén lút, trái phép, các đối tượng còn dùng chiêu thức sử dụng các hóa đơn chứng từ để hợp thức hóa gỗ nhập lậu. Trong tháng 2-2012, Đội Kiểm soát Hải quan đã phát hiện Công ty TNHH mỹ nghệ Quốc Vinh đã dùng bộ hồ sơ để đối phó số lượng gỗ đang xếp lên xe, chuẩn bị vào nội địa nhưng số lượng, chủng loại, khối lượng đều hoàn toàn không khớp với thực tế. Số gỗ này trị giá hàng chục triệu đồng.

Thuốc lá lậu “siêu tốc”

Trở lại Hà Tiên lần này, chúng tôi vẫn muốn tìm hiểu tình trạng đua nhau của cửu vạn chở thuốc lá từ biên giới Hà Tiên theo quốc lộ 80 vào nội địa. Một cán bộ Hải quan bảo: Cứ đi rồi sẽ biết. Thế là ra khu vực đường xuồng, giáp ranh giữa hai nước được ngăn cách bằng một con lạch nhỏ. Phía bên kia, hàng chục chiếc thùng cách nhiệt đỏ chói, đai thuốc lá, những bao đường, chất đầy trên bãi cỏ sẵn sàng “sang sông” khi cơ hội đến. Còn phía Việt Nam, một vài cửu vạn đang canh đường ngó nghiêng.

Hiện nay, các tay “đua nóng” thuốc lá lậu hầu như rất ít đi rải rác mà tổ chức canh đường, đi thành nhóm và có những thời điểm cố định lúc khoảng 11h trưa và gần 17h chiều - giờ mà các lực lượng tiến hành giao ca.

Anh Lê Văn Cường, Phó Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan - Cục Hải quan Kiên Giang cho biết, đã có hơn 13.000 gói thuốc lá ngoại nhập lậu bị Đội Kiểm soát Hải quan bắt giữ, trong đó 2 vụ chuyển Công an thị xã Hà Tiên khởi tố, đưa ra xét xử nhưng buôn lậu thuốc lá vẫn không hề ngán ngại vì món lời béo bở và nhu cầu trong nội địa còn quá cao.

Một đối tượng buôn lậu thuốc lá bị bắt giữ tại trụ sở Đội KS Hải quan Kiên Giang

Buôn lậu “đua nóng” từ biên giới về hầu như bất kể gì đến tính mạng của người dân. Đó là điều khó khăn nhiều năm qua đã “trói chân” lực lượng Hải quan. Nếu truy đuổi “rát” quá, các cửu vạn sẽ gây tai nạn chết người cho người dân hai bên đường. Trong nhóm khoảng gần 30 cửu vạn chuyên “đua nóng” tại biên giới Hà Tiên có một nữ cửu vạn tên Hương, biệt danh Hương “tay lái lụa” đã khiến các nam cửu vạn phải thán phục về tốc độ chạy xe và mức độ liều lĩnh của chị ta.

Có lần, chị ta gây tai nạn giao thông với cả lực lượng Cảnh sát giao thông. Người dân khu vực hai bên quốc lộ 80 từ cửa khẩu Hà Tiên về thị xã hầu như rất ngán ngại con em họ phải ra đường vào giờ “hoàng đạo” lúc giữa trưa và gần chiều, khi mà cửu vạn nhằm thẳng đường mà “vút”! Các cuộc đua siêu tốc của cửu vạn vẫn cứ diễn ra! Và 2.000 gói thuốc lá ngoại bị Đội Kiểm soát Hải quan bắt giữ trong 3 tháng đầu năm 2012 vẫn chưa thấm vào đâu so với thực tế. 

Và những khó khăn chưa có hồi kết!

Khó khăn đầu tiên mà lực lượng Hải quan gặp phải không đủ thẩm quyền ngăn chặn xe, kiểm tra nơi cất giấu phương tiện. Nếu có ngăn chặn, thì thực tế là làm “liều” khi biết chắc trên xe các đối tượng đang vận chuyển hàng lậu. Nếu làm đủ thủ tục hành chính theo quy định thì đối tượng đã cao chạy xa bay cùng tang vật. Còn việc thành lập chuyên án để tập kích các điểm tập trung hầu như không thể vì đặc thù tại biên giới Hà Tiên rất gần nội địa nên buôn lậu hầu như không thành lập điểm trung chuyển hàng lậu.

Rượu ngoại nhập do Đội Kiểm soát Hải quan Kiên Giang bắt giữ

Một vấn đề đặt ra nữa là công tác hỗ trợ tiêu hủy thuốc lá của Hiệp hội thuốc lá thời gian qua quá bất cập với giá trung bình 1.000 đồng/gói chưa thấm vào đâu khi mà hàng loạt các chi phí phải bỏ ra như chi phí kiểm soát, chi phí mua tin, chi phí xăng dầu, phương tiện… Mức hỗ trợ này chỉ đủ để tiêu hủy mà thôi! Việc thu gom để tiêu hủy được thực hiện rất chậm dẫn đến chi phí để thanh toán hầu như phải tạm ứng, nhất là chi phí mua tin để duy trì mối quan hệ với các cơ sở bí mật.

Thời gian tới, Chính phủ đã đồng ý chủ trương thu mua, tái xuất thuốc lá ngoại nhập lậu nhưng những tồn tại trước đó như thu mua giá quá thấp, thu mua chậm dẫn đến chất lượng thuốc bị giảm, hủy nhiều hơn tái xuất… đã tồn tại trước khi cần được khắc phục - Phó Đội trưởng Đội Kiểm soát Hải quan Lê Văn Cường nói.

Về tương quan lực lượng, theo khảo sát chưa đầy đủ, hiện nay có khoảng trên 30 cửu vạn với hàng chục chiếc xe gắn máy được đôn dên, xoáy nồng cộng với phương tiện liên lạc hiện đại trong khi đó quân số trực tiếp làm công tác chống buôn lậu tại Đội Kiểm soát Hải quan và Chi cục HQCK Hà Tiên còn quá mỏng. Một phép so sánh nhỏ cũng đủ thấy cuộc đối đầu xem ra quá khó khăn đối với lực lượng Hải quan. Mặt khác, các đối tượng buôn lậu được sự hỗ trợ “nhiệt tình” của cư dân biên giới sẵn sàng lăn xả khi được cửu vạn kích động.

Cục trưởng Cục Hải quan Kiên Giang Bùi Việt Thắng cho biết: “ Lãnh đạo cục yêu cầu các đơn vị xây dựng và thực hiện kế hoạch theo từng thời điểm để có đánh giá, rút kinh nghiệm sau mỗi đợt công tác tăng cường chống buôn lậu để đợt sau hiệu quả hơn. Mặt khác, Cục cũng đã tiến hành rà soát đánh giá lại lực lượng kiểm soát hải quan để bố trí, sắp xếp và có phương án đào tạo, tập huấn chuyên sâu để công tác này đạt hiệu quả hơn.

Cục sẽ tiếp tục kiến nghị Tổng cục Hải quan, Ban 127 tỉnh Kiên Giang về những bất cập trong chính sách, quy định có liên quan để tạo điều kiện cho hoạt động chống buôn lậu phát huy hiệu quả”. Buôn lậu vẫn cứ diễn ra, lực lượng kiểm soát hải quan Kiên Giang vẫn phải đương đầu trong điều kiện vẫn còn nhiều khó khăn, vất vả!

Đăng Nguyên