Đề nghị bổ sung quy định về bình ổn giá

Khẳng định về sự cần thiết phải ban hành Luật Giá, ĐB Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh, chưa bao giờ tính cấp bách về sự ban hành Luật Giá lại cần thiết như lúc này, nó phù hợp mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ. Tuy nhiên, khác với ý kiến đồng ý về tên gọi của dự thảo Luật, ĐB cho rằng, nên gọi là Luật Giá cả, bởi nhiều nước cũng đã có Luật này, gọi là Luật Quản lý giá, giá cả hay Luật Bình ổn giá.

Theo ĐB Trần Thanh Hải, Điều 16 của dự thảo Luật quy định hàng hóa thực hiện bình ổn giá quá rộng. ĐB đề nghị cần quy định cụ thể hơn, nên tập trung vào 3 nhóm mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, thuốc chữa bệnh, lương thực. “Mặt hàng lương thực cũng phải thu gom lại ở mức những loại hàng hóa đảm bảo tối thiểu cho người lao động, người có thu nhập thấp, thu nhập trung bình để những đối tượng này không bị tác động nhiều bởi giá. Trường hợp thực hiện bình ổn giá, Nhà nước can thiệp khi có hiện tượng bất thường, vai trò của Nhà nước là đảm bảo cung- cầu, phải chủ động nguồn cung nên cần xác định lại mức độ của bình ổn. Về hệ thống phân phối, phải đảm bảo nguồn hàng và kênh phân phối tới cho người dân, để họ có thể tiếp cận được”, ĐB đề xuất.

ĐB Nguyễn Thị Kim Tiến nhận xét, tên gọi của dự thảo luật đã tôn trọng quy luật của thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước. Dự thảo Luật đã cụ thể hơn Pháp lệnh giá rất nhiều, tuy nhiên, cần phải có nhiều quy định bao quát toàn diện hơn những nội dung về quản lý và điều tiết giá, bởi nếu không sau khi Luật được ban hành, để luật đi vào cuộc sống sẽ cần phải có rất nhiều văn bản dưới luật khác, ĐB đề nghị.

Đồng tình với những ý kiến phát biểu trước đó, ĐB Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, dự thảo Luật chỉ quy định tiêu chí chung về bình ổn giá mà không ghi danh mục tương đối. ĐB nhất trí với Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính- Ngân sách của QH đề nghị, cùng với việc xác định tiêu chí cụ thể hơn nữa danh mục hàng hóa, dịch vụ thuộc diện bình ổn giá, cần quy định kèm theo mỗi tiêu chí là loại hàng hóa tương ứng thuộc diện bình ổn giá, như những loại hàng hóa, dịch vụ liên quan đến việc ăn, ở, đi lại, khám chữa bệnh, nguyên nhiên liệu thiết yếu cho đời sống và sản xuất. “Bình ổn giá là giải pháp tương đối nhưng cần đồng bộ”, ĐB  nhận xét.

Là ‘tư lệnh” của ngành y tế, ĐB Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị bổ sung thêm dịch vụ khám chữa bệnh vào danh mục cần bình ổn giá. ĐB trần tình: “Bình ổn giá thuốc sắp tới liên quan đến Luật Đấu thầu, xin quỹ đấu thầu thuốc. Muốn bình ổn giá thuốc chỉ cao hơn Campuchia thôi nhưng phải quy định thặng số toàn chặng bán buôn mới có giá sát trần, nhưng bình ổn giá như vậy không nằm trong các giải pháp của dự thảo”.

Khác với ý kiến những ĐB phát biểu trước đó, ĐB Huỳnh Ngọc Ánh cho rằng, bình ổn giá là chính sách trong từng giai đoạn, là hoạt động điều tiết chứ không phải là cơ chế lâu dài. Ở điều kiện này thì áp dụng biện pháp bình ổn giá, trong điều kiện khác thì không còn cần bình ổn giá nữa.  Do vậy, chỉ nên quy định trong điều kiện như thế nào thì Nhà nước bình ổn giá, điều tiết giá bằng phương pháp bình ổn.

Cụ thể hơn, ĐB Trần Hoàng Ngân nêu, bình ổn giá không đơn giản chỉ thực hiện trong điều kiện giá cả tăng mà cả khi giá cả giảm. Không chỉ kiềm chế lạm phát mà thiểu phát cũng nguy hiểm.

Xử phạt nghiêm vi phạm về giá

Theo ĐB Trần Hoàng Ngân, dự thảo Luật cần bổ sung việc xử phạt những vi phạm về giá, thể hiện tính nghiêm minh của công tác quản lý giá cả hiện nay. ĐB nêu ví dụ, Ngân hàng Nhà nước đã có quy định xử phạt vi phạm Pháp lệnh quản lý ngoại hối lên đến 500 triệu đồng, đã có tác dụng, những vi phạm đã giảm hẳn.

Trong khi lĩnh vực giá cũng có nhiều vi phạm ví dụ như đầu cơ giá. Giá lương thực, thực phẩm vừa qua tăng cao bình quân hơn 30% là rất cao, gây sốc cho thị trường. Phải tìm hiểu nguyên nhân và có quy định xử phạt nghiêm để góp phần bình ổn thị trường, ĐB đề nghị,

ĐB Trần Hoàng Ngân cũng lưu ý, Ban soạn thảo Luật nên cân nhắc đến nội dung cần phải quản lý giá đó là lãi suất và tỷ giá. “Cần phải chú ý hai loại giá cả đặc biệt này”, ĐB nhấn mạnh.

Cùng đồng tình với ý kiến trên, ĐB Nguyễn Ngọc Hòa cho rằng, dự thảo Luật cần quy định thêm một chương về xử lý các vi phạm về giá. Ví dụ như hành vi đầu cơ, lũng đoạn thị trường… Trong những tình huống một số bộ luật không có quy định cụ thể về xử lý vi phạm về giá, thì Luật giá cần quy định rõ. ĐB đề nghị Ban soạn thảo cần có nghiên cứu sâu và quy định thêm về vấn đề này trong dự thảo Luật.

Minh Anh