Doanh nghiệp mong chờ- Ngân hàng thờ ơ

Nỗi ám ảnh mang tên “nợ xấu”

Theo Ngân hàng Nhà nước, từ ngày 28-5 lãi suất tiền gửi tối đa bằng VND đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng giảm từ 4%/năm xuống còn 3%/năm; đối với kỳ hạn từ 1 tháng trở lên giảm từ 12%/năm xuống còn 11%/năm (riêng quỹ tín dụng nhân dân cơ sở từ 12,5%/năm xuống 11,5%/năm).

Trao đổi với phóng viên Báo Hải quan về vấn đề “tắc” vốn cho DN ngay cả khi lãi suất đã giảm, chuyên gia tài chính ngân hàng Nguyễn Trí Hiếu cho rằng: Lo ngại hiện tại của ngân hàng là tình trạng nợ xấu, đây là vấn đề rất nghiêm trọng cho toàn ngành ngân hàng. Vì thế, dù các ngân hàng có vốn, và được Thông tư 14 của Ngân hàng Nhà nước hỗ trợ nhưng họ không thể đẩy vốn vào DN một cách ồ ạt được mà phải hết sức thận trọng.

Mặt khác, DN có sức khoẻ yếu và không vay vốn được, có doanh nghiệp thì không cần vốn. Hàng tồn kho của họ còn cao cho nên vấn đề của họ bây giờ là đẩy hàng tồn kho và bán hàng ra chứ không phải là vấn đề sản xuất.

Quan điểm này đồng nhất với lời chia sẻ của ông Phạm Thanh Hưng, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Bất động sản CenGroup. Ông Hưng nói: Hiện giờ chúng tôi có thể vay tiền để đầu tư dự án, nhưng chúng tôi không có đầu ra, không có người mua cho nên dù lãi suất có xuống một vài phần trăm đi nữa thì cũng ngần ngại.

Tại buổi giao ban tháng 5 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Cao Viết Sinh nhấn mạnh: Nền kinh tế đang thiếu vốn. Ông Cao Viết sinh cho rằng: Một trong những điều kiện ngân hàng thương mại cho vay là DN phải trả được nợ cũ mới vay được nợ mới. Có ngân hàng áp dụng "tiểu xảo" để thu hồi nợ chứ không cho vay ra làm DN càng ngày càng khó. Có ngân hàng hứa với DN sáng đem trả tiền thì chiều cho vay, nhưng sáng trả rồi thì chiều lại không cho DN vay nữa.

Tăng trưởng tín dụng âm

Hệ quả của việc dòng vốn bị tắc nghẽn trong hệ thống ngân hàng là tăng trưởng tín dụng từ đầu năm đến nay luôn ở mức âm. Theo báo cáo về hoạt động ngân hàng quý I-2012 của Ngân hàng Nhà nước, đến 26-3, tín dụng đối với nền kinh tế ước giảm 1,96% so với cuối năm 2011.

Bà Victoria Kwa Kwa, Giám đốc quốc gia Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam “điểm mặt” ba nguyên nhân chính dẫn tới tăng trưởng tín dụng âm.

Trước tiên, các ngân hàng hiện đang "phân biệt đối xử" mạnh tay hơn đối với những DN yếu kém, bởi lo sợ về khả năng gia tăng nợ xấu. Việc các ngân hàng sàng lọc kỹ hơn khách hàng trước khi quyết định cho vay, theo bà Victoria Kwa Kwa là hoàn toàn bình thường. Bởi lẽ, theo thống kê tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống liên tục gia tăng, hiện ở mức 3,6%, nhưng nếu xét theo chuẩn quốc tế con số này còn cao hơn rất nhiều.

Thứ hai, do ứ đọng hàng tồn kho lớn, sức mua người dân giảm nên nhu cầu vay vốn để mở rộng sản xuất của các DN đã giảm nhiệt đáng kể.

Cuối cùng, lãi suất vẫn quá cao so với sức chịu đựng của hầu hết các DN hiện nay.

DN vẫn phải chờ

Cũng tại buổi giao ban của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, một đại diện Ngân hàng Nhà nước đã phân tích: Sức hấp thụ vốn của DN yếu do sức cầu yếu. Sức cầu yếu, thị trường thu hẹp cũng tác động nặng tới sức khỏe tài chính của DN. Khi sức khỏe tài chính suy yếu thì ngân hàng cũng e ngại trong việc giải ngân tín dụng.

"Do vậy giải pháp quan trọng là chúng ta phải giải quyết được đầu ra cho DN để làm sao thúc đẩy được thị trường tiêu thụ của DN. Từ đó giải quyết vấn đề hàng tồn kho, các vấn đề về nợ xấu của DN. Như vậy ngân hàng sẽ tự tin hơn trong vấn đề giải ngân vốn. Qua đó lãi suất cho vay cũng sẽ giảm đi bởi vì lúc này rủi ro cũng giảm đi rồi, ngân hàng sẽ sẵn lòng cho vay hơn" - Đại diện Ngân hàng Nhà nước chia sẻ.

Phát biểu tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 27-5, Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn Phòng Chính phủ Vũ Đức Đam cho rằng: Dư địa tín dụng từ nay đến cuối năm vẫn còn khá lớn. Hiện dư nợ tín dụng là 15-17%. Từ nay đến cuối năm, trung bình mỗi tháng tăng trưởng tín dụng phải đạt 2%.

Như vậy chúng ta còn dư địa để thúc đẩy kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho DN. Nhưng cho ngành nào, lĩnh vực nào thì cần xem xét vì phải gắn với quá trình tái cơ cấu DN. Những DN nông nghiệp nông thôn, DN xuất khẩu, DN đưa công nghệ mới, tiết kiệm năng lượng thì phải được ưu tiên tháo gỡ. Đồng thời đẩy mạnh các công trình vừa giải ngân vốn đầu tư công và hỗ trợ cho DN.

Lương Bằng