(HQ Online) – Vinashin, Vinalines, và những con số nợ “khổng lồ” của các DNNN vừa được công bố tiếp tục gây quan ngại về hiệu quả hoạt động của khối doanh nghiệp này. Lúc này câu chuyện giám sát chặt chẽ hoạt động của các DNNN lại được đề cập như một bài toán khó.
Chia sẻ về câu chuyện làm ăn “thất bát”, những sai phạm của một số DNNN, TS Nguyễn Đình Cung, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Quản lí Kinh tế Trung ương chia sẻ: Không chỉ với Vinalines mà hoạt động của các DNNN nói chung cũng phải rút ra bài học. Rõ ràng thực tế hoạt động của các DNNN thời gian qua cho thấy, quản trị đối với DNNN là lỏng lẻo.
|
 DNNN cần được đặt trong một sân chơi bình đẳng để cạnh tranh với những doanh nghiệp tư nhân. Một khi phải cạnh tranh thì DNNN tất phải sử dụng tốt nguồn lực đang có. Còn nếu không đủ sức cạnh tranh, doanh nghiệp đó sẽ bị phá sản.
 |
|
Bà Victoria Kwa Kwa, Giám đốc WB tại Việt Nam |
Một trong các nội dung quan trọng của công tác quản trị là sự giám sát đánh giá của chủ sở hữu và giám sát đánh giá của bên ngoài. Chủ sở hữu phải luôn luôn theo dõi sát quá trình thực hiện đối với những khoản đầu tư lớn, những dự án lớn xem nó có đạt được mục tiêu đề ra hay không. Nếu không đạt được mục tiêu thì phải điều chỉnh. Ngoài ra, chủ sở hữu cũng phải thực hiện giám sát với người quản lí điều hành tập đoàn, tổng công ty Nhà nước.
TS Nguyễn Đình Cung đánh giá: Mặc dù giám sát bên trong luôn luôn phải có, nhưng thông thường ít hiệu quả vì có sự bất đối xứng thông tin. Chủ sở hữu ở xa doanh nghiệp, không trực tiếp điều hành doanh nghiệp cho nên các doanh nghiệp có thể giấu giếm, biến báo tình hình sản xuất kinh doanh.
Chính vì vậy, vị chuyên gia này cho rằng: Phải sử dụng giám sát bên ngoài để bổ sung vào giám sát bên trong. Đó là buộc DNNN phải công bố thông tin để có sự giám sát của tất cả mọi người. Do đó việc công bố thông tin rất quan trọng. Khi DNNN chưa thực hiện công bố thông tin thì khó có thể triển khai giám sát bên ngoài.
Trước đó, trong một buổi họp báo của Ngân hàng Thế giới (WB) trước thềm Hội nghị Giữa kì nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam, khi nói về trường hợp của Vinalines, bà Victoria Kwa Kwa- Giám đốc WB tại Việt Nam đã bày tỏ: Chúng tôi quan ngại khi nghe những câu chuyện, những báo cáo về các vấn đề của khu vực DNNN.
Bà Victoria Kwa Kwa cũng đưa ra bình luận: Sai phạm của một số DNNN là do cơ cấu quản trị không tốt trong các DNNN, từ cách quản lý cho đến cách thực hiện, cách sử dụng nguồn lực mà không phải giải trình. Chính phủ sẽ phải đảm bảo được trách nhiệm giải trình, tức là cần có quy định làm rõ trách nhiệm giải trình của ban lãnh đạo DNNN về toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Ngoài ra, Chính phủ phải có những chỉ tiêu rõ ràng đối với khu vực DNNN. Theo đó, các DNNN cần phải chịu một chế độ quản trị minh bạch, phải có người giám sát và phải thực hiện trách nhiệm đối với những quyết định đưa ra.
Cùng chung quan điểm nhấn mạnh vai trò công tác giám sát hoạt động của DNNN, GS.TSKH Nguyễn Quang Thái, Phó Tổng thư kí Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam trong một tọa đàm gần đây đã chia sẻ: Các thông tin về DNNN thường chậm và thiếu sót, do cách thức quản lý thiếu công khai. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong đánh giá tài sản vì thiếu thông tin minh bạch. Đó cũng là nguyên nhân quan trọng để tạo ra sơ hở cho tình trạng tham nhũng thường có dưới những hình thức khác nhau.
Do vậy cần đặc biệt chú trọng công khai minh bạch trong việc công bố thông tin về hoạt động của DNNN, từng bước nâng tầm minh bạch thông tin giống như việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán.
Lương Bằng