(HQ Online)- Xu hướng giảm lãi suất đã rõ trong những tuần qua, tuy nhiên để đạt được mức lãi suất mong muốn (khoảng dưới 10%/năm) trong bối cảnh hiện nay liệu có sớm đạt được? Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) vừa có phân tích về vấn đề này.
Điều kiện thuận lợi
VAFI cho biết, hiện Việt Nam đang có những yếu tố vĩ mô tác động mạnh để có thể làm giảm lãi suất ngân hàng. Đó là, nền kinh tế nước ta vẫn tiếp tục phát triển trong trung hạn, thể hiện là mức GDP hàng năm tăng khoảng 5%/năm. Trong 7 năm tới sẽ diễn ra tiến trình: Cán cân thanh toán ngoại tệ sẽ thặng dư, nhập siêu sẽ giảm dần và tiến tới xuất siêu.
Điều khẳng định trên được VAFI dựa trên các cơ sở là: Dòng vốn FDI sẽ vẫn tiếp tục vào Việt Nam ở mức bình quân 12 tỷ USD/năm, con số này không đạt đỉnh cao như các năm trước, tuy nhiên sẽ là không nhỏ nếu so với nhiều nước trên thế giới. Dòng vốn FDI sẽ chảy nhiều vào các ngành có lợi thế xuất khẩu. Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu ở mức 10%/năm. Nhiều dự án trong nước thay thế hàng nhập khẩu đã ra đời và tiếp tục ra đời như ximăng, sắt thép, phân bón, các sản phẩm hóa dầu, tiêu dùng…. sẽ góp phần làm giảm nhập siêu.
Việc đầu tư sẽ tiến lên một mức phát triển mới, đó là: Đầu tư tài sản cố định của doanh nghiệp đang ở giai đoạn cuối. Bởi, thời kỳ bùng nổ đầu tư bắt đầu từ năm 2006, 2007, 2009, giảm dần từ 2010, 2011. Đầu tư của cộng đồng doanh nghiệp sẽ thấp đi do đã xuất hiện tình trạng dư thừa năng lực sản xuất tại nhiều ngành kinh tế. Trong giai đoạn tới, cộng đồng doanh nghiệp sẽ chuyển sang đầu tư cho chiều sâu là chủ yếu. Như vậy tỷ trọng nhập khẩu tài sản cố định sẽ giảm đi nhiều, góp phần đáng kể giảm nhập siêu.
Trong thời gian tới tỷ giá sẽ đi vào thời kỳ ổn định như giai đoạn 2002– 2007. Đồng thời, dự trữ ngoại hối sẽ tăng nhanh lên mức trên 30 tỷ USD trong 3 năm tới nếu Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính có chính sách hiệu quả trong quản lý thị trường vàng.
Lãi suất cần giảm nhanh hơn nữa
Theo VAFI, phương án của Ngân hàng Nhà nước hiện nay về giảm lãi suất đang có kết quả thấy rõ. Đây là phương án mà Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các ngân hàng thương mại nhà nước hạ dần lãi suất cho vay, từ đó lan tỏa đến các ngân hàng khác. Theo tín hiệu của CPI và thị trường liên ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước thực hiện bơm tiền ở mức độ vừa phải và sau đó sẽ điều chỉnh trần lãi suất huy động. Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính nhận định, với phương án này, lãi suất cho vay sẽ giảm rất chậm và dự kiến tới cuối năm 2012, lãi suất cho vay sẽ dao động 14%- 18%/năm, phổ biến sẽ ở mức 15% - 17%/năm. Đây vẫn sẽ là mức lãi suất quá cao cho cộng đồng doanh nghiệp.
Để lãi suất vay ngân hàng giảm nhanh hơn nữa, VAFI đề xuất: Ngân hàng Nhà nước nên giảm ngay lãi suất huy động đối với tổ chức gửi tiền xuống mức 11%/năm. Theo thống kê chọn mẫu của VAFI, lượng tiền gửi của tổ chức trong các tổ chức tín dụng chiếm tỷ lệ từ 40% đến 55% tổng lượng tiền gửi, đây là con số không nhỏ và có tác động giảm nhanh lãi suất cho vay. Việc giảm ngay lãi suất với đối tượng này sẽ không ảnh hưởng đến trật tự huy động vốn của hệ thống ngân hàng, cũng như không tác động tới thị trường ngoại tệ.
Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước cần khống chế lãi suất tiền gửi ngoại tệ và vàng miếng ở mức không quá 1%/năm nhằm làm tăng sức hấp dẫn đối với tiền gửi VND, thúc đẩy tiến trình bán vàng ngoại tệ cho khối ngân hàng thương mại. Đặt ngay trần lãi suất cho vay không quá 18%/năm, sau đó theo tín hiệu thị trường giảm dần lãi suất tiền gửi của dân cư, và hạ tiếp trần lãi suất cho vay.
Với phương án này, đến cuối năm 2012, lãi suất cho vay sẽ dao động từ 12% đến16%.
 |
|
Vàng- Một lượng vốn lớn của nền kinh tế. Ảnh Internet.
|
Mấu chốt là thị trường vàng
Tuy nhiên, VAFI vẫn cho rằng, với phương án trên, lãi suất cho vay vẫn còn cao và không tương xứng với “nội lực của đất nước". Do đó, một phương án táo bạo hơn được tổ chức đại diện doanh nghiệp đầu tư tài chính này đưa ra.
Phương án này dựa vào việc quản lý thị trường vàng là chính. Dự thảo Nghị định về quản lý kinh doanh vàng cần sớm được ban hành vì nó có tác động tích cực đến bình ổn thị trường ngoại hối. Điểm mấu chốt của Nghị định là sẽ ban hành chính sách thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hoạt động kinh doanh vàng.
Tuy nhiên không cần chờ Nghị định ban hành, ngay từ bây giờ Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước nên phối hợp để xây dựng chính sách thuế. Chính sách thuế này không quá khó khăn, mà chỉ cần công bố trước mức thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt với hoạt động kinh doanh vàng miếng, vàng trang sức lên mức 20% cho phù hợp với các luật thuế hiện hành.
Những chính sách này được áp dụng sẽ có tác dụng: Xóa bỏ hoàn toàn tình trạng đầu cơ lướt sóng vàng miếng. Người dân và nhà đầu cơ sẽ thấy rằng VND được bảo vệ mạnh mẽ, VND sẽ lên giá và sẽ thu hút dòng tiền cực lớn chảy vào hệ thống ngân hàng. VAFI ước tính trong năm 2012, Ngân hàng Nhà nước sẽ thu được 5 tỷ USD (100.000 tỷ VND) từ nguồn vốn "chết" này mà không cần phải xây dựng chính sách huy động vàng.
Theo VAFI, nếu Nhà nước sớm công bố chủ trương thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt với hoạt động kinh doanh vàng ở mức 20% trên giá bán thì đây sẽ là giải pháp đột phá để hạ lãi suất cho vay về dưới 10%/năm. Kết hợp với phương án giảm lãi suất đề xuất trên, VAFI cho rằng, hiệu quả của giải pháp thị trường vàng sẽ rất hiệu quả trong chính sách tiền tệ. Qua đó, sẽ nhanh chóng kích thích thị trường chứng khoán phục hồi phát triển. Hơn nữa, các giải pháp sẽ ngăn chặn tình trạng chảy máu ngoại tệ mà nguồn ngoại tệ, nguồn vàng trong dân sẽ chảy vào hệ thống ngân hàng, dự trữ ngoại hối cải thiện nhanh hơn.
V.Bắc