(HQ Online)- Trong thời buổi lãi suất cao, vay ngân hàng khó khăn, từ vài chục triệu đến vài tỷ đồng đều là khoản vốn lớn, bởi vậy, khi có tranh chấp, các bên thường tìm nhiều cách để có thể thu hồi tài sản sớm nhất thay vì khởi kiện ra Tòa án và chờ đợi hàng năm trước khi bản án có hiệu lực.
Mòn mỏi chờ bản án
Đầu năm 2012, Trung Nam Group (TNG) và Ngân hàng TMCP Phương Tây tranh chấp về một chứng thư bảo lãnh. Theo đó, Ngân hàng Phương Tây đứng ra bảo lãnh cho thương vụ mua bán cổ phần giữa bên bán là TNG và bên mua là một cá nhân. Bảo lãnh có điều khoản vô điều kiện, không hủy ngang nhưng khi TNG và cá nhân phát sinh tranh chấp về số lượng cổ phiếu giao dịch thì ngân hàng đã từ chối nghĩa vụ thanh toán với lý do chờ giải quyết tranh chấp xong sẽ thực hiện nghĩa vụ.
Thông thường một vụ tranh chấp kinh doanh thương mại khi không thương lượng được, cơ quan giải quyết là Tòa án hoặc các Trung tâm trọng tài tùy thuộc vào lựa chọn của các bên khi giao kết hợp đồng. Trong trường hợp này, Luật sư Trương Đình Tùng, cố vấn pháp lý cho TNG thẳng thắn nêu quan điểm sẽ không khởi kiện ra Tòa án. Nguyên nhân là vì việc khởi kiện ra Tòa án mất quá nhiều thời gian trong khi số tiền tranh chấp khoảng 90 tỷ đồng là khoản lớn đối với DN trong bối cảnh lãi suất cao và nguồn vốn vô cùng khó khăn như hiện nay.
Về lý thuyết, theo quy định tại Điều 179, Bộ luật Tố tụng Dân sự, trong trường hợp vụ án được đưa ra xét xử, thời hạn giải quyết các tranh chấp về kinh doanh, thương mại tối đa là 5 tháng. Tuy nhiên, trên thực tế, các vụ kiện kinh doanh, thương mại không dễ dàng được giải quyết trong thời hạn nêu trên.
Đơn cử, vụ Công ty CP Tư vấn đầu tư xây dựng Ba Đình kiện Công ty CP Đầu tư Bất động sản Hapulico, đơn khởi kiện được nộp ra Tòa từ tháng 8-2009, đến nay đã sang năm thứ 4 và đã có 4 bản án, song vụ kiện vẫn chưa được giải quyết. Tương tự như vậy, vụ tranh chấp đại lý trong ngành dược giữa Công ty CP Chữ thập đỏ và các đại lý đã kéo dài 4 năm kể từ năm 2008 và đã có 4 bản án. Tuy nhiên, vụ việc vẫn chưa khép lại khi bị đơn tiếp tục kháng cáo để bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
Theo Luật sư Trần Minh Hải, Giám đốc Công ty Luật Ngân hàng - Chứng khoán - Đầu tư, hầu hết các án sơ thẩm kinh tế đều bị kháng cáo và đưa lên cấp phúc thẩm. Hành trình để một bản án có hiệu lực nhiều khi kéo dài tới 5 - 7 năm, chưa kể chờ đợi thi hành án. Bởi vậy, trong một số trường hợp, nếu nhận định việc khởi kiện ra tòa không đạt hiệu quả như mong muốn, đương sự nên tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật khác.
Giải pháp “kỹ thuật”
Trở lại vụ tranh chấp giữa TNG và Ngân hàng Phương Tây, sau nhiều lần gửi văn bản yêu cầu ngân hàng thực hiện nghĩa vụ thanh toán, thậm chí đến họp theo đề nghị của phía ngân hàng nhưng khi đến nơi, lại không có ai xuất hiện, TNG đã tìm kiếm một giải pháp khác để gây sức ép buộc ngân hàng phải trả nợ bằng cách rao bán khoản nợ của ngân hàng này trên một tờ báo lớn. Ngay sau khi thông báo bán nợ được tung ra, tranh chấp giữa 2 bên được đẩy lên đỉnh điểm, hai bên phát công văn đi khắp nơi, tổ chức họp báo, đưa ra thông tin bảo vệ bản thân và công kích phía bên kia. Tới nay, sau vài tháng tranh chấp, hai bên đã ngồi lại đàm phán và có kết quả.
Một trường hợp khác, một DN thực hiện nhiều hợp đồng mua hàng với một số DN và được chi nhánh một ngân hàng phát hành một số chứng thư bảo lãnh. Khi DN mua hàng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán, các DN đối tác đã yêu cầu ngân hàng thanh toán bảo lãnh. Tuy nhiên phía ngân hàng lấy lý do là giám đốc chi nhánh, người đã ký bảo lãnh đang là bị can trong một vụ án hình sự nên từ chối bảo lãnh cho tới khi vụ việc được kết luận rõ ràng. Khi một khoản vốn vài chục tỷ đồng có nguy cơ bị “ngâm” từ vài tháng đến vài năm, các DN gây sức ép buộc ngân hàng thanh toán bảo lãnh bằng cách cho công nhân kéo đến căng băng rôn, biểu ngữ, ăn chực nằm chờ ở cửa ngân hàng. Sau nhiều lần như vậy, ngân hàng đã phải thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh cho một số DN.
Ngoài ra, có trường hợp không đòi được nợ, chủ nợ đã chọn cách nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản đối với con nợ theo quy định tại Luật phá sản. Nếu đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản được nộp đến tòa án, các đối tác khác có thể sẽ thu hồi nợ trước hạn do lo ngại DN phá sản và ngừng quan hệ kinh doanh. Lúc này, khi đối mặt nguy cơ bị yêu cầu mở thủ tục phá sản, DN con nợ có thể sẽ chấp nhận thương lượng, hòa giải.
Sóng Hồng