Hạ lãi suất chưa đáp ứng nhu cầu nền kinh tế

DN chỉ sống nếu lãi suất dưới 10%

Trao đổi bên lề Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam 2012 tổ chức ngày 29-5, chuyên gia kinh tế Bùi Kiến Thành cho rằng: Hạ lãi suất chưa đáp ứng được nhu cầu nền kinh tế, của doanh nghiệp (DN). Trong khu vực, các đối thủ của DN Việt Nam hoạt động với lãi suất 4-7%, còn các DN Việt Nam hoạt động với lãi suất 13-14% là không thể có được lợi thế cạnh tranh.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) phải tạo được một mặt bằng lãi suất hợp lí để nền kinh tế phát triển ổn định bền vững. NHNN không thể chiều theo hoạt động của ngân hàng thương mại.

“Chúng ta phải coi trọng quyền lợi của nền kinh tế Việt Nam hơn quyền lợi của các ngân hàng. Ngân hàng phải phục vụ cho quyền lợi của nền kinh tế chứ ngân hàng không phải chỉ phục vụ riêng cho quyền lợi của mình. Chúng ta vẫn chưa thực sự quan niệm rõ ràng trách nhiệm của hệ thống ngân hàng cũng như nhiệm vụ của NHNN” – Ông Bùi Kiến Thành nói.

Vị chuyên gia về tài chính-ngân hàng nhấn mạnh: “Tôi kiên quyết kiến nghị phải đưa lãi suất cho vay xuống 10% để DN có thể hoạt động được”.

Trước nhận định của Ngân hàng Thế giới rằng việc hạ lãi suất như ở Việt Nam là quá nhanh, chuyên gia Bùi Kiến Thành phản bác: "Tôi thấy không hề nhanh chút nào. Giảm lãi suất như hiện nay vẫn chưa thực sự đáp ứng nhu cầu tăng trưởng của nền kinh tế. Vì chúng ta vẫn đang “vất vưởng” với lãi suất đến 20%. Đây là lãi suất “chết”, là “vũ khí” hủy diệt hàng loạt DN Việt Nam. Mức lãi suất đó cũng là vũ khí cực kỳ nguy hiểm cho nền  kinh tế Việt Nam.

Ngân hàng sẽ “chết” theo

Hiện nay, nợ xấu được xem là nỗi  “ám ảnh” của các ngân hàng khiến ngân hàng không thể liều lĩnh cho vay. Về vấn đề này, ông Bùi Kiến Thành cho rằng: Vấn đề đặt ra hiện nay là DN đã kiệt sức, không còn có đủ tài sản để thế chấp. Lúc này ngân hàng phải xem xét không cần dựa trên tài sản thế chấp mà phải quyết định cho vay dựa trên dự án: dự án có khả thi không, có hiệu quả và tạo ra được lợi nhuận không. Đó luôn luôn là phận sự của ngân hàng.

Ngoài ra, hiện nay ngân hàng đang “kẹt” trong thế nhiều DN có nợ quá hạn, nợ xấu. Luật pháp không cho phép ngân hàng cho vay tiếp, Nhà nước phải coi lại quy chế khoanh nợ, giãn nợ để vẫn tạo điều kiện cho DN tiếp tục vay vốn.

“Trước đây, ngân hàng thường cho vay mà không quan tâm đến việc DN vay để làm gì, miễn có tài sản thế chấp. Bây giờ ngân hàng phải cho vay theo dự án và giám sát theo tiến độ dự án để đảm bảo dòng tiền đi đúng hướng lĩnh vực mà Nhà nước ưu tiên” – ông Thành nói.

Bên cạnh đó, việc cho DN vay vốn cũng là một cách để “cứu” hệ thống ngân hàng. Bởi lẽ, nếu tình hình “ùn tắc” vốn kéo dài, DN không hoạt động được, thì ngân hàng cũng không có khách hàng để cho vay. 

Ông Bùi Kiến Thành cảnh báo: Hiện ngân hàng ôm một khoản vốn lớn, đến lúc không có ai vay, ngân hàng ôm vốn đó phải trả lãi suất huy động, sẽ ảnh hưởng lợi nhuận. Như vậy DN mà chết thì ngân hàng cũng chết, chứ ngân hàng không được lợi gì.

Lương Bằng