Tháng 12-2010, ngành cá tra và dư luận cả nước sôi sục khi cá tra bị đưa vào “danh sách đỏ” của Quỹ động vật hoang dã thế giới (WWF) và khuyên người tiêu dùng toàn cầu nên lựa chọn thủy sản khác thay thế. Việc cá tra của Việt Nam bị bôi xấu đã khiến các cơ quan từ Trung ương đến địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và người nuôi hết sức bức xúc và quyết liệt “minh oan” cho "con cá vàng" của thủy sản Việt Nam.

Trước đó, ở nhiều thị trường, nhất là thị trường Mỹ, nhiều năm trở lại đây cá tra liên tục bị Bộ Thương mại Mỹ (DOC) điều tra áp thuế chống bán phá giá trên 100% khiến ngành cá tra luôn trong tình trạng thấp thỏm không yên.

Câu chuyện “con cá vàng” bị nước ngoài “đánh” có lẽ là điều dễ hiểu khi quốc gia nào cũng muốn bảo hộ cho sản phẩm của nước mình phát triển. Thế nhưng “con cá vàng” bị chính “người trong nhà” làm hại lại là nghịch lý đáng buồn.

Với ngành cá tra, năm 2012 là năm vui ít, buồn nhiều. Cá tra trong nước đang thoi thóp khi theo số liệu của Bộ NN&PTNT, chỉ còn khoảng 160 doanh nghiệp xuất khẩu, giảm 30% so với năm 2011 (năm 2011 là 231 doanh nghiệp). Tuy nhiên chỉ có 20% doanh nghiệp duy trì được xuất khẩu ổn định, số doanh nghiệp còn lại chỉ sản xuất và xuất khẩu cầm chừng.

Một điều đáng buồn và đáng ngại nữa là giá cá tra liên tục sụt giảm. Nguyên nhân được Bộ NN&PTNT, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam hay các địa phương điểm mặt là các doanh nghiệp xuất khẩu cạnh tranh lẫn nhau nên bị nhà nhập khẩu ép giá.

	Chúng tôi đang xây dựng dự thảo Nghị định về kinh doanh cá tra trình Chính phủ trong năm 2013. Việc thành lập Hiệp hội cá tra đang được xúc tiến, để tháng 1-2013 Hiệp hội Cá tra sẽ ra mắt.
	Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Cao Đức Phát

Ông Vương Bình Thạnh cảnh báo: Cần sớm có quy định cá tra là sản phẩm kinh doanh có điều kiện, và có chính sách hỗ trợ lãi suất 0% từ 6 tháng đến 1 năm cho ngành cá tra. Ngoài ra, cần sớm thành lập Hiệp hội Cá tra ngay đầu quý I-2013. Nếu không ngân hàng siết nợ, người nuôi và doanh nghiệp bán đổ bán tháo, giá cá càng giảm thê thảm, nguy cơ phá sản cá tra theo vùng là chắc chắn.

Mới đây, Thụy Điển và Đan Mạch đã đưa cá tra vào “danh sách xanh”, công nhận cá tra Việt Nam được nuôi trên cơ sở phát triển bền vững, phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Giữa tháng 8-2012, DOC cũng phải bỏ áp thuế chống bán phá giá cá tra của Việt Nam. Đây là tin mừng cho ngành cá tra. “Người ngoài” đã yêu thích hơn với con cá tra Việt Nam, nhưng bao giờ “người trong nhà” mới thôi làm khó nhau, để "con cá vàng" có cơ hội đem vàng về cho đất nước, thay vì khiến doanh nghiệp, người nuôi “vàng mắt” vì lo âu.

Lương Bằng