(HQ Online)- Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 12/2006/NĐ-CP năm 2006 của Chính phủ đang trong thời gian lấy ý kiến rộng rãi trong nhân dân. Nhiều đơn vị có liên quan trực tiếp đến Nghị định đã đóng góp những ý kiến cụ thể về quy định thủ tục XNK hay quy định về hàng kinh doanh tạm nhập - tái xuất (TN - TX).
Nới rộng quy định
Đại diện Sở Công Thương Lạng Sơn cho biết, Nghị định sửa đổi lần này có một điểm rất quan trọng đó là đưa quy định về cửa khẩu XNK vào Nghị định. Như vậy, công tác quản lý được nâng lên một cấp sẽ phát sinh rất nhiều vấn đề liên quan đến hoạt động này. Thẩm quyền của các bộ, ngành đưa về Chính phủ, trong trường hợp sửa đổi sẽ rất khó khăn và phức tạp.
Bên cạnh đó, theo dự thảo “hàng hóa NK được thông quan tại các cửa khẩu quốc tế, cảng biển quốc tế, cửa khẩu chính và cửa khẩu song phương”, như vậy cửa khẩu trong khu kinh tế (KKT) cửa khẩu sẽ không được NK nữa. Vấn đề đặt ra là tại 3 cửa khẩu Chi Ma, Cốc Nam, Tân Thanh lượng hàng XNK của Trung Quốc vào Việt Nam là 1,5 tỷ USD/năm. Nếu quy định như vậy thì hàng hóa NK sẽ không được đi qua 3 cửa khẩu này nữa.
Do vậy, nếu Nghị định không sửa đổi và có hiệu lực, sẽ gây ra tình trạng ách tắc hàng hóa NK từ Trung Quốc về Việt Nam. Quan điểm của đại diện Sở Công Thương Lạng Sơn, vẫn đưa cụm từ “cửa khẩu” vào Nghị định để thống nhất sự quản lý, nhưng bổ sung thêm cửa khẩu trong KKT cửa khẩu sau khi có sự thống nhất với UBND các tỉnh có cửa khẩu.
Cùng quan điểm trên, theo Cục Hải quan Lạng Sơn, nếu thực hiện theo nội dung Khoản 4b Điều 4 thì các cửa khẩu phụ/cặp chợ biên giới đã có đầy đủ lực lượng quản lý chuyên ngành (gồm Hải quan, Thuế, Kiểm dịch) đang làm thủ tục hải quan cho hàng hóa XNK, phương tiện XNC có được tiếp tục thực hiện hay không. Do đó, Cục Hải quan Lạng Sơn đề nghị bổ sung thêm cửa khẩu phụ/lối mở/cặp chợ biên giới nơi đã có các lực lượng quản lý chuyên ngành cũng được phép làm thủ tục thông quan hàng hóa NK.
Hàng TN - TX lưu lại 60 ngày vẫn dài
Tại dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 12, Bộ Công Thương dự kiến sẽ điều chỉnh giảm thời gian hàng hóa TN - TX được lưu lại tại Việt Nam từ 120 ngày xuống không quá 60 ngày và “Trường hợp cần kéo dài thời hạn, thương nhân có văn bản đề nghị gia hạn gửi Cục Hải quan tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi làm thủ tục TN; thời hạn gia hạn mỗi lần không quá 30 ngày và không quá 2 lần gia hạn cho mỗi lô hàng TN - TX”.
Tuy nhiên, theo Cục Hải quan Quảng Ninh, chỉ nên quy định thời gian lưu lại tại Việt Nam của hàng hóa TN-TX không quá 30 ngày, ngang bằng thời gian ân hạn thuế như đối với hàng hóa kinh doanh XNK thương mại nhằm đảm bảo công bằng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN, đồng thời tạo thuận lợi cho công tác quản lý, giám sát, theo dõi thanh khoản, nợ thuế. Chỉ nên cho phép gia hạn đối với trường hợp bất khả kháng (thiên tai, đối tác từ chối nhận hàng).
Về thẩm quyền gia hạn, nhiều Cục Hải quan như: Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh cho rằng chỉ nên để cấp chi cục là cấp có thẩm quyền gia hạn. Vì chi cục là đơn vị trực tiếp làm thủ tục, theo dõi, quản lý hồ sơ nên việc tiếp nhận, kiểm tra để xem xét gia hạn được thuận lợi hơn. Theo Cục Hải quan Quảng Ninh, việc giao thẩm quyền gia hạn cho chi cục hải quan nơi làm thủ tục TN như Thông tư 194/2010/TT-BTC là phù hợp với thực tế và thuận lợi nhiều cho DN.
Tại Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 12 quy định “Cửa khẩu TN - TX: đối với hàng hóa kinh doanh TN-TX được TN qua cửa khẩu quốc tế, cảng biển quốc tế, cửa khẩu chính và TX qua cửa khẩu quốc tế, cảng biển quốc tế, cửa khẩu chính và cửa khẩu thuộc khu kinh tế cửa khẩu đã có đủ cơ quan kiểm soát chuyên ngành theo quy định do Bộ Công Thương chỉ định sau khi thống nhất với UBND cấp tỉnh nơi có khu kinh tế cửa khẩu”.
Theo Cục Hải quan Quảng Ninh cần bổ sung thêm cảng biển, khu chuyển tải, điểm thông quan biên giới vào quy định về cửa khẩu TN - TX. Do tại Dự thảo Thông tư liên tịch thay thế Thông tư liên tịch 01/2008/TTLT-BCT-BTC-BGTVT-BNN và PTNN-NHNN đã được các bộ, ngành nhất trí thì tại cửa khẩu và điểm thông quan trong khu kinh tế cửa khẩu, hàng hóa thuộc các loại hình được thông quan.
Hơn nữa, ngày 10-4-2012, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định 19/2012/QĐ-TTG về việc thành lập khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, các khu vực Vĩnh Thực, Vĩnh Trung, KCN - cảng biển Hải Hà Nằm trong khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái được hoạt động và áp dụng cơ chế, chính sách đối với khu kinh tế cửa khẩu theo Nghị định 29/2008/NĐ-CP ngày 14-3-2008 của Chính phủ quy định về KCN, KCX và KKT, Quyết định 33/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành cơ chế, chính sách tài chính đối với khu kinh tế cửa khẩu.
khác, tại Vạn Gia có đủ các lực lượng chức năng (Hải quan, Biên phòng, Cảng vụ, Kiểm dịch) để tiến hành làm thủ tục XNK cho hàng hóa thuộc các loại hình, thủ tục XNC cho người và phương tiện.
Một phương án khác mà Cục Hải quan Quảng Ninh đề xuất, chỉ cần quy định “đối với hàng hóa kinh doanh TN - TX được TN - TX qua cửa khẩu quốc tế, cảng biển quốc tế, cửa khẩu chính”. Còn các địa điểm khác sẽ hướng dẫn cụ thể tại Thông tư và nên giao UBND tỉnh, thành phố cấp phép. Theo lý giải của Cục Hải quan Quảng Ninh, quy định như dự thảo sẽ không bao quát hết được những địa điểm thuận lợi cho việc TX hàng hóa, mà hiện nay vẫn đang hoạt động có hiệu quả như các cửa khẩu phụ, cảng biển, khu chuyển tải, điểm thông quan biên giới trong khu kinh tế cửa khẩu.
Ngọc Linh