Kinh tế Việt Nam 2012: Tái cấu trúc là tất yếu

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia,  kể từ năm 2006 sau khi đạt đỉnh tăng trưởng với 8,26%, GDP  của Việt Nam đã liên tục giảm. Theo đà này đến năm 2020 tăng trưởng GDP chỉ còn khoảng 3,8%.

Trong khi nước láng giềng Trung Quốc vẫn duy trì tiềm năng GDP khoảng 11-12% liên tục  trong vòng 40 năm qua thì chúng ta mới chỉ đạt đỉnh vào năm 2006. Điều này có nghĩa là chúng ta đang mất dần tiềm năng, và nếu Chính phủ không có chính sách kịp thời để tái cấu trúc lại nền kinh tế và tái cấu trúc lại thị trường thì đó là điều rất đáng lo ngại.

Liên quan đến vấn đề tái cấu trúc nền kinh tế,  Tiến sĩ Trần Du lịch, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội cho biết, chưa bao giờ  ở nước ta  lại có sự đồng thuận cao  từ Quốc hội, Chính phủ, nhà khoa học, DN cho tới người dân về việc tái cấu trúc nền kinh tế như hiện nay.

Quốc hội vừa ra nghị quyết yêu cầu Chính phủ chậm nhất là  trong kì họp Quốc hội vào tháng 6-2012 phải trình Quốc hội đề án tái cấu trúc tổng thể nền kinh tế, trong đó tập trung 3 lĩnh vực: Đầu tư công, thị trường tài chính trong đó tập trung ngân hàng thương mại, DN nhà nước trong đó tập trung các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước. Hiện Chính phủ đã hoàn thiện 3 đề án cụ thể để ban hành các chính sách.

Theo Tiến sĩ Trần Du Lịch, hiện đầu tư  của tất cả các thành phần kinh tế đều kém hiệu quả trong đó đầu tư Nhà nước kém hiệu quả nhất bởi vì kinh tế Việt Nam đang có 3 nút thắt cản trở sự hấp thụ vốn của nền kinh tế, đó là kết cấu hạ tầng, nguồn nhân lực, thể chế.

Do vậy muốn tái cấu trúc đầu tư hiệu quả cần phải có các giải pháp chiến lược giải quyết 3 nút thắt này, đồng thời đầu tư công phải đảm bảo trở thành vốn “mồi” để kích thích đầu tư của khu vực tư nhân. Bên cạnh đó, việc tái cấu trúc các tập đoàn, tổng công ty Nhà nước cũng đang được đặt ra nhằm nâng cao hiệu quả và hoạt động của DN Nhà nước trong nền kinh  tế thị trường.

Liên quan đến việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa cũng cho biết, ngành ngân  hàng Việt Nam đang trong quá trình tái cấu trúc, đó là lĩnh vực tái cấu trúc quan trọng nhất, bức xúc nhất và cấp bách nhất. Đây cũng là lĩnh vực được các định chế tài chính quan tâm nhất vì nếu hệ thống ngân hàng không ổn định, tất cả các vấn đề từ vĩ mô đến vi mô đều bất ổn.

Chúng ta đang thực hiện tái cấu trúc hệ thống ngân hàng một cách bài bản từ các kinh nghiệm quốc tế và kinh nghiệm từ đợt tái cấu trúc hệ thống ngân hàng lần thứ nhất. Điều Chính phủ lo ngại nhất là khu vực BĐS nếu tiếp tục khủng hoàng thì nợ xấu tại ngân hàng sẽ tăng lên ở mức khổng lồ vì đây là khu vực ngốn nguồn vốn của ngân hàng rất lớn.  Do vậy phục hồi lại thị trường BĐS trong trung hạn không chỉ là vấn đề cứu cánh cho  nền kinh tế, cho các ngành liên quan đến lĩnh vực BĐS mà còn là cứu cánh cho hệ thống ngân hàng.

Không chỉ hệ thống ngân hàng, Ủy ban Chứng khoán cũng đang xây dựng đề án tái cấu trúc lại thị trường chứng khoán trên cả hai lĩnh vực, cấu trúc lại công ty chứng khoán và thị trường chứng khoán. Sắp tới đây các công ty chứng khoán sẽ còn rất ít các điều kiện về niêm yết, vấn đề bảo mật thông tin sẽ được chấn chỉnh lại để có một thị trường hoạt động tốt hơn.  Quan trọng là phải đẩy nhanh  tiến trình tái cấu trúc DN nhà nước để có thêm nhiều hàng hóa mới thu hút được sự quan tâm của các nhà đầu tư quốc tế. 

Nguyễn Huế