Thị trường phân bón: Lẫn lộn hàng giả, hàng thật

Nhiều kiểu làm giả

Sản xuất nông nghiệp gắn chặt và chịu tác động rất lớn của thị trường phân bón, nhưng tình trạng phân bón giả tràn lan trên thị trường thời gian qua đã và đang khiến cho sản xuất nông nghiệp gặp nhiều khó khăn.

Cục Quản lý thị trường (Bộ Công Thương) cho biết, trung bình mỗi năm Cục xử lý trên 300 vụ vi phạm chủ yếu là phân bón kém chất lượng làm giả nhãn mác của công ty, thương hiệu lớn… Theo số liệu từ Cục Quản lý thị trường, cuối năm 2011, các cơ quan chức năng đã phát hiện có 5 cơ sở ở Bình Thuận, Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh làm phân bón kém chất lượng và nhái nhãn hiệu của Tập đoàn Quốc tế Năm Sao. Nghiêm trọng nhất là vụ làm giả phân kali của một công ty ở Cần Thơ. Khi cơ quan chức năng phát hiện, đưa mẫu sản phẩm đi kiểm tra phân tích thì kết quả cho thấy loại phân bón giả này chỉ có muối ăn và phẩm màu.

Ông Nguyễn Hạc Thúy, Tổng Thư ký Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho biết, thời gian gần đây, phân kali bị giả rất nhiều bởi mặt hàng này rất dễ làm giả, chỉ cần mua gạch non về nghiền trộn với muối và bột màu là có hàng bán ra thị trường. Bên cạnh đó, một số thương nhân lợi dụng hạn hán, thiếu nước ở Tây Nguyên đã lấy nước lã đóng thùng 5 lít, sau đó cho một ít urê vào, bán cho nông dân và quảng cáo đó là urê nước với giá bán 50.000 đồng/bình…

Một số loại như phân chứa kali và các loại phân hỗn hợp NPK rất dễ làm giả do công nghệ sản xuất đơn giản, chi phí đầu tư thấp. Tuy nhiên, để phân biệt hàng thật, hàng giả, hàng kém chất lượng thì việc xác định bằng mắt thường là khó mà chủ yếu phải dựa trên kết quả phân tích bằng máy móc. Trên thực tế, hầu hết người dân hiện nay có thói quen đến các đại lý, cửa hàng phân bón gần nhà để mua. Người bán cũng đơn thuần là người kinh doanh không có kiến thức chuyên sâu nên không thể kiểm định được chất lượng hàng bán của mình, ông Nguyễn Hạc Thúy nhấn mạnh.

Cần siết chặt việc cấp phép kinh doanh

Theo ông Nguyễn Hạc Thúy, hiện nay, việc cấp giấy phép sản xuất kinh doanh phân bón khá đơn giản: Cơ sở sản xuất phân bón “tự công bố và đăng ký” tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, khi đưa vào sản xuất, lưu thông rồi cơ quan chức năng mới tiến hành hậu kiểm. Lợi dụng điều này, nhiều cơ sở đã in khống hàm lượng, vi lượng trên bao bì, thậm chí làm nhái bao bì của các DN phân bón lớn, có thương hiệu uy tín để dễ dàng tiêu thụ. Đến khi bị phát hiện thì đối phó bằng cách thay đổi địa điểm, mẫu mã và vi phạm tiếp.

Ông Thúy cho rằng, để khắc phục tình trạng phân bón giả làm rối loạn thị trường, Nhà nước cần phải siết chặt việc cấp phép kinh doanh, cần điều chỉnh đưa phân bón trở thành mặt hàng sản xuất kinh doanh có điều kiện và phải được cấp phép mới hoạt động. Bên cạnh đó Nhà nước cũng cần phải thực hiện các biện pháp chế tài đủ mạnh mới có sức răn đe. Bởi lẽ, mức xử phạt trong sản xuất kinh doanh phân bón hiện nay quá thấp, chỉ 40-50 triệu đồng/vụ vi phạm, khiến cho đối tượng thường xuyên tái phạm.

Theo Bộ NN&PTNT, để quản lý chất lượng phân bón cần tập trung vào các yếu tố: Luật pháp, năng lực của người dân và DN; nhanh chóng triển khai thực hiện tốt nghị định của Chính phủ về quản lý sản xuất kinh doanh phân bón, trong đó có việc đưa phân bón vào nhóm hàng có điều kiện.

Hồng Nụ