Thủ tướng quyết định giá điện bán lẻ bình quân

Báo cáo trên vừa được UB Tài chính- Ngân sách tiếp thu, chỉnh lý trình UB Thường vụ QH xem xét để kịp đưa ra xin ý kiến QH vào tháng 5 tới.

Về danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, riêng đối với mặt hàng điện, cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo cho rằng, cần quy định trong Danh mục vì điện là mặt hàng thiết yếu, song lại độc quyền kinh doanh. Trong điều kiện hiện nay, cần thiết phải giữ ổn định giá điện để bảo đảm ổn định sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân.

Theo Chủ nhiệm UB Tài chính- Ngân sách Phùng Quốc Hiển, để bảo đảm giá điện thực hiện theo cơ chế thị trường nhưng vẫn có sự điều tiết của Nhà nước thì chỉ nên quy định Nhà nước định giá đối với giá “điện bán lẻ bình quân”, còn mức giá cụ thể do doanh nghiệp tự điều chỉnh. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước cũng kiểm soát giá điện bán lẻ. Ngoài ra, UB Tài chính- Ngân sách cũng đề nghị Dự thảo Luật Điện lực cần có quy định thống nhất với nội dung này.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Vương Đình Huệ, Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và Bộ Công Thương phải bàn bạc để có thống nhất về vấn đề này vì Luật Điện lực (do Bộ Công Thương chủ trì soạn thảo) cũng có quy định cụ thể về các loại giá và phí. Hai Bộ đã thống nhất quy định giá bán lẻ điện bình quân được chia thành 2 loại là định mức giá cụ thể (truyền tải điện, bán buôn…) và mức giá khung.

Về vấn đề này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và UB Tài chính- Ngân sách cần bàn bạc để có hướng thống nhất trước khi trình QH thông qua.

Dự thảo Luật Giá được chỉnh sửa lần này có nhiều điểm mới. Trong đó, đã loại bỏ nhiều mặt hàng trong Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá. Mặt hàng sắt, thép, xi măng đã bị loại khỏi danh mục này trong bản dự thảo mới đây. Lý do được đưa ra là mặt hàng này hiện đã có thị trường cạnh tranh; nguồn cung khá lớn, nhiều thời điểm việc tiêu thụ còn gặp khó khăn do cung vượt cầu. Với năng lực sản xuất hiện nay, dự báo trong nhiều năm tới vẫn đáp ứng đủ nhu cầu trong nước nên không nhất thiết phải có các biện pháp bình ổn giá trực tiếp đối với những mặt hàng này.

Cùng với việc loại bỏ mặt hàng “xăng, dầu thành phẩm” khỏi Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá vì trên thực tế, doanh nghiệp đã và đang tự định giá xăng dầu phù hợp với giá thị trường quốc tế và Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 84/NĐ-CP quy định về vấn đề này, cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo Luật đã nhất trí chuyển mặt hàng này vào diện bình ổn giá.

Về “đăng ký giá”, có ý kiến cho rằng, biện pháp này thể hiện sự can thiệp sâu của Nhà nước, làm ảnh hưởng tới quyền chủ động trong kinh doanh của doanh nghiệp. Thường trực UB Tài chính- Ngân sách và Bộ Tài chính đã thống nhất cho rằng, cần thiết phải quy định biện pháp “đăng ký giá” nhằm tạo công cụ kiểm soát việc hình thành giá đối với hàng hóa thuộc diện bình ổn giá, nhất là trong tình trạng thao túng giá thị trường làm ảnh hưởng lớn đến quyền lợi người tiêu dùng như hiện nay.

Việc quy định “đăng ký giá” không dẫn đến can thiệp sâu của Nhà nước vào quyền chủ động trong kinh doanh của doanh nghiệp vì chỉ áp dụng đăng ký giá đối với hàng hóa thuộc diện bình ổn giá và chỉ tại thời điểm bình ổn giá.